Ναι, στις περισσότερες περιπτώσεις το banner για τα cookies είναι υποχρεωτικό. Όχι επειδή το θέλει κάποιος κανόνας για τα banner, αλλά επειδή ο νόμος ζητά τη συγκατάθεση του επισκέπτη πριν φορτώσει το site πράγματα που τον παρακολουθούν. Αν έχεις μόνο τα απολύτως απαραίτητα cookies, μπορεί και να μη χρειάζεσαι κουμπί συγκατάθεσης. Μόλις μπει Google Analytics, Facebook Pixel ή οτιδήποτε μετρά τη συμπεριφορά, αλλάζει το πράγμα. Τότε χρειάζεσαι τρία πράγματα: συγκατάθεση πριν, πολιτική απορρήτου, και τρόπο να πει κάποιος όχι.
Τι θέλει ο νόμος
Δεν θα σου κάνω νομική ανάλυση. Θα σου πω τι σημαίνει στην πράξη, όπως το εφαρμόζουμε σε κάθε site που παραδίδουμε.
Πρώτο: συγκατάθεση πριν, όχι μετά. Τα cookies που δεν είναι απαραίτητα για τη λειτουργία δεν επιτρέπεται να φορτώσουν προτού ο επισκέπτης πατήσει «Αποδοχή». Αυτό ονομάζεται prior consent (προηγούμενη συγκατάθεση) και είναι το σημείο όπου πέφτουν τα περισσότερα sites.
Δεύτερο: πληροφόρηση. Χρειάζεσαι πολιτική απορρήτου και πολιτική cookies: μια σελίδα που εξηγεί ποια δεδομένα μαζεύεις, ποιος τα βλέπει, πόσο μένουν. Σε απλά ελληνικά, όχι αντιγραφή από ξένο πρότυπο.
Τρίτο: η άρνηση να είναι το ίδιο εύκολη με την αποδοχή. Αν υπάρχει κουμπί «Αποδοχή όλων», πρέπει να υπάρχει και «Απόρριψη όλων», στο ίδιο επίπεδο και με το ίδιο βάρος. Χωρίς να κρύβεις το δεύτερο σε δεύτερη οθόνη.
Αυτά τα τρία τα ελέγχει η Αρχή Προστασίας Δεδομένων. Δεν είναι θεωρία.
Ποια cookies θέλουν συγκατάθεση
Δεν θέλουν όλα τα cookies το ίδιο. Χωρίζονται γενικά σε δύο κατηγορίες, και η διαφορά ορίζει τι πρέπει να κάνεις.
Τα απαραίτητα (necessary) κρατούν το site λειτουργικό: το καλάθι στο e-shop, η σύνδεση στον λογαριασμό, η γλώσσα που διάλεξες. Αυτά φορτώνουν χωρίς να ρωτήσεις κανέναν. Είναι προϋπόθεση για να δουλέψει η σελίδα, οπότε ο νόμος δεν ζητά συγκατάθεση γι’ αυτά.
Τα υπόλοιπα θέλουν «ναι» πρώτα. Στατιστικά (Google Analytics, που μετρά πόσοι μπαίνουν και από πού), διαφημιστικά (Facebook Pixel και Google Ads, που χτίζουν κοινό για διαφημίσεις), ενσωματώσεις από τρίτους όπως χάρτες ή βίντεο που βάζουν δικά τους cookies. Όλα αυτά πρέπει να μένουν σβηστά μέχρι ο επισκέπτης να δώσει τη συγκατάθεσή του.
Εδώ γίνεται το συνηθισμένο λάθος. Πολλά sites δείχνουν ωραίο banner, αλλά το Analytics έχει ήδη τρέξει στο πρώτο δευτερόλεπτο. Το banner τότε είναι διακόσμηση. Μετράει τι κάνει ο κώδικας από κάτω, όχι τι γράφει το κουμπί.
Το banner που περνάει τον έλεγχο
Πώς μοιάζει ένα σωστό banner; Πρώτη οθόνη, δύο κουμπιά ισότιμα: «Αποδοχή όλων» και «Απόρριψη όλων». Ίδιο χρώμα, ίδιο μέγεθος, καμία οπτική παγίδα που να σπρώχνει το μάτι στο ένα.
Χωρίς προεπιλεγμένα κουτάκια. Αν δίνεις επιλογές ανά κατηγορία (στατιστικά, μάρκετινγκ), πρέπει να είναι όλες κλειστές στην αρχή. Ο επισκέπτης τις ανοίγει, όχι εσύ γι’ αυτόν.
Χωρίς cookie wall. Δεν μπορείς να κλειδώσεις όλο το περιεχόμενο πίσω από το «Αποδοχή». Αν ο μόνος τρόπος να διαβάσει κάποιος τη σελίδα είναι να δεχτεί τα cookies, αυτό δεν θεωρείται ελεύθερη συγκατάθεση.
Και ένα σημείο για να αλλάξει γνώμη αργότερα. Κάπου σταθερά, συνήθως κάτω αριστερά, ώστε να ξαναρυθμίσει ή να αποσύρει τη συγκατάθεσή του όποτε θέλει. Η ανάκληση πρέπει να είναι εξίσου απλή με το αρχικό «ναι».
Το κείμενο του banner σύντομο. Τι μαζεύεις, γιατί, και σύνδεσμο στην πλήρη πολιτική. Χωρίς νομική ορολογία που δεν διαβάζει κανείς.
Τα λάθη που βλέπουμε συνέχεια
Κάθε φορά που αναλαμβάνουμε site που έφτιαξε κάποιος άλλος, τα ίδια πράγματα επιστρέφουν.
Το πιο κοινό: κουμπί μόνο «Αποδοχή». Καμία άρνηση, ή μια «άρνηση» κρυμμένη τόσο βαθιά που κανείς δεν τη βρίσκει. Αυτό δεν περνάει σε έλεγχο.
Μετά, τα προεπιλεγμένα κουτάκια. Κάποιος έβαλε το banner με τα πάντα ήδη τσεκαρισμένα, νομίζοντας ότι έτσι «καλύπτεται». Ισχύει το αντίθετο.
Το scroll ως συγκατάθεση. Banner που γράφει «συνεχίζοντας την περιήγηση αποδέχεσαι τα cookies». Δεν μετρά. Η συγκατάθεση θέλει ενεργή πράξη, όχι απλώς να κατέβει κάποιος στη σελίδα.
Πολιτική απορρήτου αντιγραμμένη. Ανοίγουμε τη σελίδα και μέσα αναφέρεται άλλη εταιρεία, ή υπηρεσίες που το site δεν χρησιμοποιεί καν. Ένας έλεγχος το πιάνει αμέσως.
Και το banner-φάντασμα: υπάρχει, δείχνει σωστό, αλλά από κάτω δεν μπλοκάρει τίποτα. Ωραίο παράθυρο, μηδενική λειτουργία. Είναι το χειρότερο, γιατί σου δίνει την ψευδαίσθηση ότι είσαι εντάξει ενώ δεν είσαι.
Τι κάνουμε τεχνικά
Χωρίς νομικές συμβουλές. Αυτές θα σ’ τις δώσει δικηγόρος. Το δικό μας κομμάτι είναι να δουλέψει σωστά ο μηχανισμός από κάτω.
Βάζουμε μια CMP (Consent Management Platform, δηλαδή το εργαλείο που διαχειρίζεται τη συγκατάθεση). Τη ρυθμίζουμε ώστε να μπλοκάρει τα scripts μέχρι να πατηθεί το κουμπί. Αυτό είναι το ουσιώδες: τα cookies τρίτων να μη φορτώνουν πριν το «ναι».
Σε WordPress το στήνουμε με πρόσθετο (plugin) που σαρώνει το site και βρίσκει μόνο του τι cookies υπάρχουν. Σε custom έργα το γράφουμε στον κώδικα, με τον ίδιο κανόνα.
Ρυθμίζουμε επίσης το εργαλείο συγκατάθεσης ώστε να δουλεύει με το Google Consent Mode v2. Έτσι το Analytics σέβεται την επιλογή του επισκέπτη αντί να την αγνοεί. Φτιάχνουμε τη σελίδα πολιτικής απορρήτου με τα δικά σου στοιχεία και τις δικές σου υπηρεσίες. Και ρυθμίζουμε τη CMP ώστε να κρατά αρχείο συγκατάθεσης, γιατί σε έλεγχο πρέπει να αποδείξεις ότι όντως ρώτησες.
Οι δωρεάν λύσεις καλύπτουν τα περισσότερα μικρά sites. Υπάρχει και πληρωμένη CMP με περισσότερες δυνατότητες, αλλά σπάνια τη χρειάζεσαι στην αρχή.
Πόσο μπαίνει στο κόστος και τον χρόνο
Καλή είδηση: αν φτιάχνεις site από την αρχή, η συμμόρφωση με τα cookies δεν είναι ξεχωριστό έργο. Μπαίνει μέσα στην κατασκευή.
Στη DOT ένα site ξεκινά από 500 € + ΦΠΑ και ένα e-shop από 900 € + ΦΠΑ. Το banner, η πολιτική απορρήτου και το μπλοκάρισμα των scripts είναι μέρος της δουλειάς, όχι έξτρα χρέωση που εμφανίζεται μετά.
Ο χρόνος; Τυπικά παραδίδουμε σε 2–10 ημέρες, με γραπτή ημερομηνία μέσα στην προσφορά. Η ρύθμιση των cookies είναι από τα τελευταία βήματα, λίγο πριν βγει το site online.
Πληρώνεις 40% προκαταβολή με την ανάθεση και το υπόλοιπο 60% στην παράδοση. Αν καθυστερήσουμε με δική μας υπαιτιότητα, το τελευταίο ορόσημο δεν το χρεώνουμε.
Αν έχεις ήδη site που φτιάχτηκε αλλού, το κοιτάμε και σου λέμε τι λείπει. Πολλές φορές διορθώνεται γρήγορα, χωρίς να το ξαναφτιάξουμε από την αρχή.
Τι να κάνεις τώρα
Δεν χρειάζεται να τα λύσεις όλα σήμερα. Ένα πράγμα όμως αξίζει να το κάνεις τώρα: άνοιξε το site σου σε ιδιωτικό παράθυρο και δες αν φορτώνει banner πριν πατήσεις οτιδήποτε. Αν δεν υπάρχει banner και ξέρεις ότι τρέχεις Analytics ή Pixel, εκεί είναι το κενό.
Μπορείς να το ελέγξεις και μόνος σου, με το εργαλείο του browser (πάτα F12, καρτέλα Application ή Storage, δες τι cookies έχουν μπει χωρίς να δώσεις συγκατάθεση). Αν δεις ονόματα σαν _ga ή _fbp πριν πατήσεις «Αποδοχή», κάτι δεν πάει καλά.
Αν προτιμάς να το δει κάποιος που το κάνει καθημερινά, στείλε μας τη διεύθυνση του site. Θα σου πούμε τι βρήκαμε και τι χρειάζεται, χωρίς χρέωση για τον έλεγχο. Κι αν τελικά φτιάχνεις καινούριο site, θα μπει σωστό από την πρώτη μέρα.
Τα cookies δεν είναι το πιο συναρπαστικό κομμάτι ενός site. Είναι όμως από τα πρώτα που κοιτά ένας έλεγχος.